In de veertigdagentijd gaat een nieuw project van start: de periodeliturgie. Voor elke periode van het liturgische jaar is er een eenvoudige liturgische lijn beschikbaar die als basis kan dienen voor erediensten.

Praktisch hulpmiddel voor gemeenten

De periodeliturgie is vooral bedoeld voor liturgiecommissies in gemeenten met veel wisselende voorgangers. Door vaste elementen per seizoen te gebruiken, ontstaat er meer continuïteit tussen de verschillende zondagen. Ook kan de periodeliturgie dienen als uitgangspunt wanneer gemeenteleden zelf een eredienst voorbereiden, bijvoorbeeld in combinatie met het Leesrooster+.

Herkenbare liturgie

Naast het leesrooster als rode draad door het kerkelijk jaar, krijgt nu ook de liturgische vorm meer samenhang. Elke periode wordt gekenmerkt door terugkerende elementen zoals een drempelgebed of een acclamatie na de evangelielezing. Zo krijgt elke tijd van het jaar een eigen, herkenbare identiteit voor kerkgangers.

Na de veertigdagentijd volgen nieuwe periodeliturgieën voor de Paastijd, de zomertijd en alle andere perioden van het kerkelijk jaar.

Onderdeel van Dienstboek Online

De periodeliturgieën zijn te vinden in Dienstboek Online, het digitale liturgische handboek van de Protestantse Kerk in Nederland. Hier staan ze naast andere liturgische middelen zoals orden van dienst, gebeden en orden voor bijzondere gelegenheden.

Ruimte voor eigen invulling

De periodeliturgie is bewust eenvoudig vormgegeven en bedoeld als handreiking. Het materiaal is te combineren met andere bronnen, zoals een projectlied voor de veertigdagentijd. Het is ook mogelijk om losse elementen uit de periodeliturgie te gebruiken die bij de gemeente passen.

De komende jaren wordt gewerkt aan een volledige basis voor alle drie de liturgische jaren (A, B en C), zodat steeds meer liturgisch materiaal beschikbaar komt.

Geef nu

“Wil je ons helpen generatoren te kopen?” Die dringende vraag kreeg Kerk in Actie deze week van UEP, een van de partnerorganisaties in Oekraïne. UEP runt opvangplekken in verschillende steden, waar ouders en kinderen terechtkunnen voor een warme maaltijd, psychologische ondersteuning of simpelweg een veilige plek om even op adem te komen. Maar door aanhoudende stroomuitval dreigen deze plekken nu hun deuren te moeten sluiten. 

Veilige plekken staan onder druk 

“Door voortdurende aanvallen op de energievoorziening in Oekraïne valt de elektriciteit steeds vaker uit”, zegt Daan Verbaan, relatiebeheerder van Kerk in Actie voor Oekraïne. “Verwarming werkt niet meer, keukens kunnen geen maaltijden bereiden en begeleiding komt stil te liggen.” Juist nu de winter op zijn zwaarst is, staan de veilige en warme plekken van UEP onder grote druk. Generatoren zijn hard nodig om de opvangplekken draaiende te houden. Daarmee blijft er warmte, licht en de mogelijkheid om te koken.  

Hulp om verder te leven 

Ook Olena Mychailovna komt met haar kinderen bij zo’n opvangplek. Vanwege het oorlogsgeweld moest ze al meerdere keren op de vlucht. “In de opvang komen mijn kinderen tot rust”, vertelt ze. “Ze praten met andere kinderen, doen activiteiten, zingen, dansen en lachen. Ze voelen zich hier veiliger.” De oorlog heeft hun leven ingrijpend veranderd. “We zijn ons huis, onze zekerheid en onze toekomstplannen kwijt”, zegt Olena. “Maar dankzij de psychologische ondersteuning in deze opvangplek leren we omgaan met wat ons is overkomen. Het helpt ons om verder te leven, stap voor stap.” 

Help mee 

Generatoren helpen om deze opvangplekken draaiende te houden. Maar ook maaltijden en begeleiding blijven nodig om ouders en kinderen op te kunnen vangen. Help mee zodat UEP kan blijven draaien, en ouders en kinderen kunnen blijven komen. Ze hebben al zoveel verloren, dit mag hun niet ook nog worden afgenomen. Wellicht kun je als diaconie een extra collecte organiseren of delen van je reserves. Je kunt jouw gift voor het noodhulpprogramma van Kerk in Actie overmaken via rekeningnummer NL89 ABNA 0457 457 457 o.v.v. 'Opvangplekken Oekraïne', of doneer online via de onderstaande button.

Geef nu

Voor diaconieën: er zijn een collecteafkondiging en kerkbladbericht en een collectesheet beschikbaar om te collecteren voor Oekraïne in je gemeente.

Waarom een kijkavond organiseren?

Op Witte Donderdag 2 april vindt de 16e editie van het KRO-NCRV-programma The Passion plaats in Dwingeloo. The Passion brengt het paasverhaal op een vernieuwende, muzikale manier onder de aandacht van veel mensen die niet (meer) in een kerk komen. Door samen een kijkavond te organiseren, geef je mensen de kans om door te praten over het paasevangelie. Ook versterkt het samen kijken de beleving.

Materialen kijkavond The Passion

In de ideeënbank is een stappenplan voor het organiseren van de kijkavond te vinden. In dit stappenplan zijn ook diverse gespreksvragen te vinden. Zowel voor tijdens deze avond als een eventuele nabespreking. Daarnaast zijn er diverse downloads beschikbaar die het organiseren van zo'n kijkavond ondersteunen. Het gaat om een poster en uitnodigingskaarten om mensen voor deze kijkavond uit te nodigen, een placemat voor een eventuele maaltijd vooraf en een concept-persbericht om aandacht te vragen voor de kijkavond in de lokale media.Bekijk het stappenplan kijkavond The Passion Vraag direct de downloads aan

Landelijk bestuur

De leiding van de Protestantse Kerk ligt in handen van 62 ambtsdragers. Samen vormen zij de generale synode, in gewoon Nederlands ‘het landelijk bestuur’. Zij komen minimaal twee keer per jaar bij elkaar. Hun opdracht is leidinggeven aan het leven en werken van de kerk in haar geheel.

Voor de hele kerk

Pijl naar beneden Verder lezenWat zijn de taken van een synodelid? Synodeleden zijn allen ambtsdragers die gekozen zijn door een plaatselijke gemeente. Deze plaatselijke wijsheid en ervaring worden in de synode gebundeld en vruchtbaar gemaakt voor het welzijn van de hele kerk. Daarom wordt de synode ook wel ‘de kerkenraad van de hele kerk’ genoemd. Volgens de kerkorde bestaat de kerk uit alle gemeenten. Hun stem wordt dus ook via haar ambtsdragers in de synode gehoord en benut.

Inspiratie

Op vrijdag 13 februari a.s. is de volgende generale synode. Preses Trijnie Bouw hoopt dat het een vergadering wordt die tot eer is van God, tot opbouw van de gemeente en een teken van hoop voor wie naar hoop verlangen. 

Onderstaande gebedssuggestie kunnen gemeenten gebruiken om voorbede te doen voor de generale synode:

Goede God, 

Wij danken U dat U naar ons ben toegekomen, dat U met ons de reis van het leven bent aangegaan, van het allereerste begin tot in de eeuwigheid. 

Wij danken U dat wij als kerk in Uw Naam, als pelgrims onderweg naar Uw Koninkrijk, ons leven mogen leiden in verbondenheid met U, elkaar en deze wereld.  

Wij bidden voor wie in onze kerk geroepen zijn om ruimte te scheppen en richting te geven op welke wijze en op welke plaats dan ook.  

Vandaag bidden wij in het bijzonder voor wie geroepen zijn om als generale synode bijeen te komen. Geroepen om halt te houden, stil te worden, te luisteren en te spreken, en dat te doen wat  namens en voor het geheel van onze kerk nodig is.  

U weet van de zegeningen en uitdagingen, van de vreugden en van de zorgen, in onze kerk, in onze samenleving, in onze wereld. Laat het een vergadering zijn die tot eer is van U,  tot opbouw van de gemeente, en een teken van hoop voor wie naar hoop verlangen. 

Laat Uw Geest daar aanwezig zijn als voorganger en reisgenoot  met moed en zorgvuldigheid wijsheid en lichtheid  

in de Naam van Jezus Uw Zoon en onze Heer 

Amen 

  Agenda generale synode 13 februari 2026

Hanna Ploeg is toezichthouder binnen het sociaal domein en de gezondheidszorg. Zij is belijdend lid van de Protestantse Kerk in Nederland en betrokken bij de Domkerkgemeente in Utrecht. 

In haar rol als bestuurslid wil Ploeg graag bijdragen aan “een goede besturing en samenwerking met het oog op het hoger doel van de kerk als lichaam van Christus en de dienstverlening aan gemeenten.” 

Met de komst van Ploeg bestaat het bestuur nu uit drie leden. Naast scriba Kees van Ekris, besloot het moderamen eerder preses Trijnie Bouw te benoemen tot tijdelijk voorzitter van het bestuur. Het tijdelijke bestuur buigt zich alleen over noodzakelijke lopende zaken. 

Moderamen en bestuur wachten met het aanvullen van het bestuur tot zes leden (het kerkordelijk vereiste aantal) tot de uitkomsten van het onderzoek naar de governance. Dit is het tweede onderzoek (naast het onderzoek naar de werksfeer en veiligheid) waartoe de kleine synode opdracht heeft gegeven. Dit onderzoek richt zich op de wijze waarop de directie en het bestuur van de dienstenorganisatie, de synode en het moderamen het beste kunnen samenwerken. 

Op 26 september 2025 heeft de kleine synode besloten om een onderzoek in te stellen naar de werkcultuur binnen de dienstenorganisatie. Dit onderzoek beslaat de periode 2018 tot en met september 2025.

Om het onderzoek te begeleiden heeft de kleine synode een begeleidingscommissie ingesteld, bestaande uit vijf van haar leden. Voor het onderzoek wil de begeleidingscommissie graag in contact komen met mensen die in de jaren 2018 tot 2023 voor de dienstenorganisatie hebben gewerkt en die een relevante bijdrage kunnen leveren aan het onderzoek.

Oproep

Op je website

In de online adventskalender verschijnt elke dag een nieuwe inspirerende bijbeltekst en een korte overdenking. Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden voor de dagelijkse veertigdagentijdmailing en ontvangen deze inspiratie dan rechtstreeks in hun mailbox. Gemeenten die de kalender op hun eigen website willen plaatsen, kunnen dat eenvoudig doen middels een widget. Ga voor de instructie voor de webmaster naar protestantsekerk.nl/widget.

In je app

De veertigdagentijdkalender is dit jaar ook weer beschikbaar voor kerk-apps, in de vorm van een RSS-feed. Kijk voor de instructie voor het koppelen van de RSS-feed in je eigen beheerdersomgeving. Voor Donkey Mobile-gebruikers is de kalender beschikbaar in de Donkey Inspire-omgeving.

Over de kalender

Het thema van de veertigdagentijdkalender is 'Kijk! Door Jezus' ogen' en sluit aan bij het jaarthema van de Protestantse Kerk. We verdiepen ons in belangrijke passages uit de Bijbel over Jezus. Hoe daagt Hij ons uit om ‘anders’ te kijken naar de wereld om ons heen? En wat betekent dat voor ons leven van vandaag? De kalender biedt voor elke dag een overdenking en staat vol inspirerende quotes, liederen en gebeden. Zo kunnen we met Jezus als voorbeeld op weg naar Pasen.

>> Bekijk de instructie

De veertigdagentijdkalender uitdelen aan je gemeenteleden? Bestel nu

Actie Kerkbalans richt zich de komende jaren nadrukkelijk op de jonge generatie in de kerk. Jongeren worden niet alleen betrokken bij het geven, maar ook bij het bredere gesprek over wat het betekent om samen kerk te zijn. Dat vraagt van kerkenraden dat zij nu alvast nadenken over de koers die ze willen inslaan.

Jongeren meer betrekken 

De aandacht voor jongeren maakt deel uit van een bredere beweging binnen Actie Kerkbalans om nieuwe doelgroepen aan te spreken. Zo is er een ‘kerkzoeker’ ontwikkeld: een pagina op de website van Actie Kerkbalans die niet-kerkleden helpt een kerk in de buurt te vinden om een gift te doen. Daarmee wordt het ook voor mensen buiten de kerk mogelijk om bij te dragen aan het werk van de kerk of aan het behoud van een kerkgebouw in hun wijk of dorp. Daarnaast wordt gewerkt aan plannen om jongeren structureel meer te betrekken bij Actie Kerkbalans en bij het kerkelijk leven. 

‘Genade is gratis, maar de kerk niet’ 

Tijdens de openingsbijeenkomst voor Actie Kerkbalans 2026 gingen mgr. Rob Mutsaerts, hulpbisschop van het bisdom ’s-Hertogenbosch, en Corina Nagel-Herweijer in op het belang van betrokkenheid van jongeren. Nagel-Herweijer benadrukt dat jongeren volwaardig moeten meedoen in alle aspecten van kerk-zijn, ook als het gaat om financiën. “Genade is gratis, maar de kerk niet”, zegt zij. “Juist daarom is het belangrijk dat jongeren serieus worden genomen.” 

Tegelijk waarschuwt zij voor twee risico’s. “We moeten voorkomen dat jongeren in een vergrijzende kerk vooral worden gezien als oplossing voor een begrotingstekort. En we mogen jongeren niet instrumentaliseren: hun waarde zit niet in wat ze geven, maar in wie ze zijn.” Volgens Nagel-Herweijer roept het betrekken van jongeren bredere vragen op binnen de kerk: wat betekent het om samen kerk te zijn, wat is het doel van de lokale gemeenschap en hoe dragen jong en oud samen verantwoordelijkheid? “We mogen jongeren vragen om bij te dragen, maar wel passend bij hun levensfase.” 

Kerk-zijn draait om gemeenschap 

Mgr. Mutsaerts sluit daarbij aan. “Kerk-zijn gaat niet in de eerste plaats over geld, maar over gemeenschap, zin en hoop. Tegelijk geldt: zonder middelen kan ook een kerk niet blijven bestaan. Dat is vergelijkbaar met een voetbalclub: geld is niet het doel, maar wel noodzakelijk.” Het gaat daarbij niet om de hoogte van het bedrag, benadrukt Nagel-Herweijer. “Belangrijker is dat jongeren nadenken over vragen als: van wie is mijn geld en wat wil ik ermee doen? Een vast ritme van geven is in deze levensfase vaak waardevoller dan een hoog bedrag.” 

Geven is meer dan geld 

Volgens mgr. Mutsaerts begint geven al lang voordat het over financiële steun gaat. “Geven is ook je tijd inzetten, je talenten delen, je stem laten horen en verantwoordelijkheid nemen. Financieel bijdragen hoort daarbij, maar het gaat vooral om de houding: ik hoor erbij en ik wil dat deze gemeenschap toekomst heeft.” Steeds vaker kloppen jongeren zelf aan bij de kerk, merkt hij op. “Voor veel jongeren is de kerk één van de weinige plekken zonder prestatiedruk. Ze zoeken zin, hoop en iets dat groter is dan henzelf.” 

Ondersteuning voor kerkenraden 

Actie Kerkbalans ondersteunt jaarlijks meer dan 2000 gemeenten (waaronder gemeenten binnen de Protestantse Kerk) en parochies bij het organiseren van de grootste financiële inzamelingsactie voor de lokale kerk. Via kerkbalans.nl is ondersteunend materiaal te vinden voor een succesvolle lokale actie. 

De kerkenraad is verantwoordelijk voor de beleidsvorming rond Actie Kerkbalans: het bepalen van financiële doelstellingen, het formuleren van de boodschap en het creëren van draagvlak binnen de gemeente. Door nu al vooruit te kijken en jongeren actief mee te nemen in de plannen voor de volgende actie, kan een gemeente aansluiten bij de koers die Actie Kerkbalans inzet.

Zie ook: Actie Kerkbalans | Protestantse Kerk in Nederland

Om er zeker van te zijn dat de gegevens van predikanten bij de lancering correct zijn, is het goed als predikanten hun gegevens in extranet controleren. De komende weken krijgen predikanten hier groepsgewijs mails over.  

Predikanten hoeven niet op deze mail te wachten, maar kunnen ook zelf alvast controleren of hun gegevens in extranet kloppen. Ook kunnen ze van sommige gegevens aangeven welke er zichtbaar mogen zijn in het e-jaarboek. 

Kerkelijk werkers mogen uiteraard ook al hun gegevens gaan controleren, maar zullen later dit jaar actief benaderd worden met dit verzoek. Dat dit later gebeurt, heeft ermee te maken dat er nog gewerkt wordt aan het correct weergeven van de bevoegdheden van de kerkelijk werker. 

Korte samenvatting 

• Extranet is de bron van de gegevens van predikanten en kerkelijk werkers. Deze gegevens zijn alleen in te zien door de predikant/kerkelijk werker zelf. 
• E-jaarboek toont een deel van de gegevens van predikanten en kerkelijk werkers. Deze gegevens zijn alleen te bekijken door mensen die een account hebben in het portaal van de Protestantse Kerk. 

Het Vakantiebureau biedt deze vakanties aan in samenwerking met RCN Vakantieparken vanuit de gezamenlijke diaconale opdracht vanuit de Protestantse Kerk in Nederland. Diaconieën en andere maatschappelijke organisaties kunnen van 1 t/m 28 februari 2026 gezinnen aanmelden. Gezinnen kunnen zelf een voorkeursperiode opgeven voor een vakantie in een bungalow, mobil home of safaritent op één van de RCN Parken in Nederland. 

Hoe werkt het?

• De diaconie of maatschappelijke organisatie kan samen met het gezin de aanvraag inclusief korte motivatie indienen. 
• Alleen aanvragen van gezinnen, die nog niet eerder van dit aanbod gebruik hebben gemaakt en jaren niet op vakantie zijn geweest, worden in behandeling genomen.
• Aanmelden is mogelijk van 1 t/m 28 februari 2026 via de website van Het Vakantiebureau. 
• Vanaf half maart informeert Het Vakantiebureau de aanmelders over eventuele plaatsing, te beginnen met plaatsingen in de meivakantie
• Als er meer aanmeldingen komen dan dat er plaatsen zijn, wordt gekeken naar respectievelijk urgentie en volgorde van binnenkomst. 
• Het Vakantiebureau vraagt een kleine bijdrage voor de bemiddeling (€ 75,- voor een verblijf van een week of € 35,- voor een weekend). 
• De actie is geldig voor alle RCN Vakantieparken in Nederland. 

Vakantiebureau

Het Vakantiebureau organiseert al meer dan 60 jaar vakantieweken in Nederland voor circa 2300 mensen met een zorgbehoefte en eenzame ouderen. Wil je meer informatie over alle mogelijkheden, of als vrijwilliger mee met een vakantieweek? Lees meer op hetvakantiebureau.nl. 

Lees ook: